Ik hoor het elke dag, tegenwoordig ingeblikt, "we naderen station Leeuwarden, tevens eindpunt van deze trein". Wat ik me nou afvraag, is dat wel goed (Nederlands)?
Is het niet: "Eindstation voor deze trein", of "Eindpunt van deze rit", of zo?
Wat denken jullie?
Als we er van uitgaan dat ik ongeveer 44 weken per jaar werk, dan heb ik pakweg 10 enkeltjes * 44 weken * 22+ jaar = ca. 9700 keer in de trein naar of van Leeuwarden gezeten. Bijna zes keer de wereld rond. Dat is me wat, als je er zo naar kijkt. Ik had in m'n eentje enkele auto's kunnen verslijten op dit traject.
Me dunkt, een flinke milieubijdrage. Neemt u mij daarom niet kwalijk dat ik me niet zo druk maak over het enkele gloeilampje in mijn huis op die plekken waar ik gewoon een wat pittiger lichtje wil. Maar dit terzijde.
Als forens met deze staat van dienst maak je je meestal niet al te druk over je medeforenzen. Dat doen zij ook niet. Een knikje als groet volstaat, maar elkaar negeren is ook prima. Heel sporadisch voeren we een kort gesprekje, als het zo uitkomt. Bij het instappen is mijn aandacht gericht op het zoeken naar een geschikte zitplaats, niet op het kijken of er wellicht een vage kennis in de trein aanwezig is. Soms krijg ik later te horen dat ik eigenwijs ben in de trein, maar eigenwijsheid heeft er niets mee te maken, ik ben op zo'n moment niet zo met m'n omgeving bezig. En bovendien, vaak herken ik mensen die ik niet goed ken slecht buiten hun 'normale' context.
Dat ik de mij totaal onbekende dame waar ik vandaag naast ging zitten niet groette, was daarom niet kwaadaardig bedoeld, het is onder forenzen gewoon niet zo gebruikelijk. Gecorrigeerd door het venijnige "Ook goedemorgen" herstelde ik 'de fout'. Maar ik kon het daarna niet meer goed doen, getuige het gesnuif en geblaas in mijn richting. Dat ik mijn MP3-speler inhad hielp misschien ook niet, door mijn blog van laatst heb ik hernieuwde belangstelling voor wat er op staat.
Het was het type mens dat iedereen in haar omgeving betrekt bij haar reis, één keer in de drie maanden. Zelfs de dame naast mij, aan de andere kant van het gangpad, werd in de commotie betrokken. De ramp was helemaal niet te overzien toen halverwege het enkelspoor de tegemoetkomende trein ook nog op zich liet wachten. De hele coupé moest vrezen voor haar aansluiting in Leeuwarden.
Als ik de MP3-speler niet al in had gehad, was dit een goed moment geweest om daar wat aan te doen. Ik zette hem nu in ieder geval een stuk harder, King Crimson o.a. werkt heel goed. Ik had nergens meer last van en kon ongestoord verder in mijn boek lezen. Ze kreeg geen vat op mij en aan alles voelde ik dat ik het nu helemaal verbruid had. Door de schichtige blikken van medereizigers in mijn richting kon ik wel raden welke wending het gesprek inmiddels had genomen. En anders hadden haar handbewegingen richting haar oren me het wel duidelijk gemaakt. Zo legden we het laatste stukje naar Leeuwarden af. Ik was blij dat ik er uiteindelijk weer uitmocht en heb verder ook maar niets meer gezegd.
Over drie maanden zien we wel weer. Tegen die tijd even uitkijken naast wie ik plaatsneem.
Update 24-1-2008: klik (haha).
Stel, je runt een school. Dan moet Sinterklaas natuurlijk op visite komen. Liefst met wat leuke Zwarte Pieten erbij. Maar je hebt niet zoveel fantasie, dus dan vallen allerlei ludieke aankomsten op het schoolplein al af. Zoals motor met zijspan, politieauto, brandweer, paard(!) en noem maar op. Maar, vlak bij de school is wel een treinstation! En wat is er dan leuker om Sint per trein aan te laten komen! Alleen was je niet de enige school met dat idee. En je had natuurlijk niks afgestemd met anderen, want je dacht origineel te zijn en bovendien is het bijna onbegonnen werk. Je kunt moeilijk een advertentie in de krant zetten. Denkt u eens na over alle lollige scenario's die er dan mogelijk zijn!
Op Sneek Noord, een typisch klein forensenstationnetje, voltrok zich eens het volgende scenario. De laagste groepen van een school stonden vol verwachting op het perron te wachten op Sint (Sint 1). Er stond ook een flink aantal forensen. Ineens was er consternatie bij de (alle) volwassenen: er arriveerde een Sint (Sint 2) per auto bij het station. De kinderen hadden gelukkig niets door, ze keken allemaal de andere kant op. Sint 2 had de volgende treinhalte als eindbestemming. Snel werd Sint 1 op het voorliggende station gebeld om toch vooral in het achterste treinstel in te stappen. De kinderen werden naar het eind van het perron gedirigeerd. De forensen vormden een soort van haag halverwege, waarachter Sint 2 zich kon verstoppen. Een en ander verliep ook nog eens redelijk spontaan.
Toen de trein dan aankwam voltrok zich voor de toeschouwers een mooi tafereel: zingende kinderen, die niks hebben gemerkt, en een uitstappende Sint 1 aan de ene kant, een stiekem instappende Sint 2 aan de andere kant van de trein. Alles met bijbehorende Pieten. En een machinist die niet meer bijkwam van het lachen. We hebben in de trein gezongen voor Sint 2 en het was er extra rumoerig lang nadat hij al weer was uitgestapt.
Vanmorgen moest ik staan in de trein naar Leeuwarden. Gelukkig komt dat niet vaak voor, maar de machinist had het gisteravond al gezegd toen we als haringen in een vaatje over het rangeerterrein reden: “Dames en heren, als u even naar rechts kijkt ziet u daar alle defecte treinstellen staan. Dat is de reden waarom u nu niet kunt zitten, excuus voor het ongemak”. Er stonden daar flink wat van die treinstellen, maar vanochtend waren ze er niet meer, hopelijk worden ze snel gerepareerd.
Ik leunde naast een meisje dat met twee vriendinnen op weg was naar Harlingen. Ze beklaagden zich er onder elkaar over dat er geen trein direct van Sneek naar Harlingen reed en dat ze daarom nu zo’n omweg moesten maken. Ik vroeg me af waarom ze dan niet met de bus waren gegaan, maar hield me stil. De reden bleek later uit hun gesprek: de bus was zonder hen vertrokken omdat die vol zat. Tegenwoordig rijden ze hier met mini-bussen, vandaar waarschijnlijk.
Omdat de meiden naar Terschelling wilden hadden ze een buschauffeur aangeklampt om te overleggen hoe ze dan toch nog op tijd in Harlingen konden komen. Ze waren kennelijk uitermate vriendelijk en behulpzaam te woord gestaan. Dankzij zijn advies zaten en stonden ze nu in de trein, in de hoop toch nog de boot te halen.
“We moeten wel hollen zometeen” zeiden ze tegen elkaar, “want we hebben maar een paar minuten om over te stappen!”. Nog voordat de trein in het station was, waren ze al opgestaan en hadden ze zich naar de uitgang gefriemeld. De trein stopte en ik zag ze buiten voorbijkomen, rennend over het perron met hun tassen. Maar ik had het al gezien op het spoor naast dat van ons, de trein naar Harlingen stond er niet. Die was vast defect.
Ik sta op het perron te wachten, het is er rustig. Verderop staat een oudere heer met een rollator. De trein komt aan, het is er een die uit meerdere stellen bestaat, zodat je niet binnendoor van voor tot achter kunt lopen. Even afwachtend hoe het de man zal vergaan en klaar om hulp te bieden wacht ik even met instappen. Vaak is er niet een conducteur in de trein, vandaar. Gelukkig is er één ter plaatse aanwezig en ik zie dat alles goed verloopt. Ik stap in, maar niet in hetzelfde gedeelte als de conducteur en de heer met rollator. Dacht ik.
Vlak daarna vertrekken we, maar niet nadat er snel twee(!) conducteurs in mijn treinstel zijn gesprongen. "Kaartcontrole!" roept er één. Geeft niet, ik heb een jaarkaart van de zaak. Het lijkt bijna wel alsof ze haast hebben om bij mij te komen, de anderen zijn nauwelijks interessant. Wanneer ik mijn kaartje laat zien verschijnt er op het gezicht van de conducteur een uitdrukking van grote verbazing. "Hij heeft wél een kaartje!" roept 'mijn' conducteur naar zijn collega.
Vraagt hij mij vervolgens: "Waarom stond je dan te kijken waar wíj in gingen stappen?"
De forensentrein is altijd druk, dus heb je niet echt voor het kiezen waar je gaat zitten, of wie er naast je komt zitten. Ik schuif aan bij een vriendelijk uitziende dame, die ogenblikkelijk op driftige wijze het tussenleuninkje naar beneden doet. Ik ben bang dat ik op dat moment al weet wat voor vlees ik in de kuip heb. “Goedemorgen”, zeg ik vriendelijk, ik krijg een vriendelijk knikje terug. Tot zover gaat alles goed.
Ervanuitgaand dat ze het tussenleuninkje ergens voor nodig heeft, leun ik iets de andere kant, de gangpadkant, op. “Meneer?”, vraagt ze na een paar minuten, “zou u iets op willen schuiven?”. Ik schiet in de lach, ik kan het niet helpen. “Waarheen dan?” vraag ik lachend, ik hoop dat ze een grapje maakt. “Ik meen het!”, roept ze uit. "U neemt veel te veel ruimte in!"
Nu ben ik van redelijk normaal postuur, ietwat overgewicht, of misschien best wel, maar toch niet zo dat ik er anderhalve zitplaats voor nodig heb. Volgens mij blijf ik zelfs binnen de mij toegemeten ruimte, ook nadat die verkleind werd door het leuninkje. Omdat ik niet aan het onredelijke verzoek kan voldoen en ook wel wat ervaring heb in dezen, besluit ik het er maar bij te laten. “Mevrouw, dat gaat niet”, zeg ik en doe er verder het zwijgen toe.
De rest van de reis is het een geblaas en gezucht en geduw en gedraai van jewelste. Ik heb mijn ogen dicht en probeer aan oceaanbrandingen en ruisende bossen te denken. Zelf ben ik redelijk onbeschadigd in Leeuwarden aangekomen, mevrouw waarschijnlijk iets dichter bij een hartinfarct.
Elke groep treinforensen heeft zo z'n eigen gewoonte. De leden van de groep die dagelijks om 7:33 (voorheen 7:22) vertrekt, positioneren zich altijd strategisch op het perron om maar vooral als eerste te kunnen instappen. Het goed kunnen inschatten van de eindpositie van de voorste treindeur, nabij het seinsleutelkastje, is een vereiste.
Als 'buitenstaander', meestal reis ik op andere tijden, moet je je maar wat relaxed aan de periferie van deze groep opstellen. Je wordt namelijk lelijk weggekeken als je je niet bescheiden gedraagt. Een mogelijkheid hiertoe doet zich alleen voor wanneer je eens als eerste op het perron arriveert. Waarvan ik dan een keer handig (en boosaardig) gebruik heb gemaakt! Overigens heb ik, ondanks de eerder genoemde nadelige uitgangspositie, nog nooit moeten staan tijdens deze rit. Reden voor mijn doorgaans ontspannen houding. Hun typische gedrag is dus eigenlijk onverklaarbaar.
Machinist A., vader van B. die bij mijn dochter in de klas zat en wel eens bij ons heeft gespeeld, tref ik wel eens een enkele keer als hij dienst heeft. Ik heb hem eens gevraagd of hij, als hij mij op dit tijdstip zag staan, niet een keer een paar meter door kon rijden. Voorbij de groep en ook tot iets voorbij waar ik dan stond relaxed te wezen.
Een tijdje later heeft hij dat gedaan. "Ha die Gerhard, zo beter?", vroeg hij, toen ik als eerste instapte. "Perfect A., morgen weer?" antwoordde ik luid, wetende dat er langere tijd overheen zou gaan voordat ik hem hier weer zou tegenkomen.
Dit alles tot grote ontsteltenis en verwarring van de vaste kliek.
Heerlijk.
elke ochtend stap ik
zelfde tijd ongeveer
op mijn fiets
ik moet de trein halen
wel eerst even
naar links kijken
voor ik de weg opga
want
ze mogen hier maar dertig
in het dorp
lukt dus niet altijd
meestal niet zelfs
zestig is al teveel
gevraagd
langs de kippen op een
braak stukje land
tevens hanen asiel
voor wie z'n haan niet meer wil
lawaaischoppers
'k schrik me soms dood
arme kippen
langs de rotonde
altijd ruzie over de regels
auto's stoppen
ik ook
maar ik moet
zij niet
ja wie gaat er nou eerst
bijna toch nog een ongeluk
verdomme
langs het huis van H.
gewaardeerde collega
ben ik te laat
of te vroeg
nee hij staat er -nog-
samen opfietsen
leuk
meestal op tijd
in de trein
met een flinke groep collega's
verlengstuk van het werk
toch wel gezellig
maar soms neem ik
een treintje later
Even kort over de storm van gister:
Ik moet altijd met de trein naar huis en zag te lang uitstel van de thuisreis niet zitten. Mij bereikten verontrustende berichten, ook van het thuisfront. Op de 'kale' vlakte wonen heeft ook wel eens nadelen. Daarom toch maar eerder weggegaan, hoewel in het kantoor nog niks te merken was.
Na een langzaam, propvol, staand, schommelend, schuddend en stormachtig eerste stuk, hoorden we de machinist opgelucht "Eindelijk..., Mantgum!" omroepen. Wij waren ook opgelucht.
Allemaal veranderingen. Het televisiesignaal is veranderd, kan ik vanavond mooi even mijn Digitenne ontvanger uitproberen. Hier op de kop getikt, in de herfstvakantie. Als het een beetje werkt kan ik het ding installeren op de boot. Met de oude antenne was het altijd erg behelpen, die sloop ik er met plezier af. We kunnen straks alleen tv kijken als we aan de walstroom liggen. We keken toch al weinig, op de boot zijn we altijd met heel andere dingen bezig. Maar soms is het wel fijn, even gestrekt voor de buis. Misschien bestel ik ook wel een omvormer.
En dan de nieuwe dienstregeling natuurlijk. Na 22 jaar (! Wat klinkt dat erg, het voelt niet als 22 jaar) met tijden als .22 en .47 geleefd te hebben, is het nu ineens .03 en .33. Ik zat vanmorgen dus al veel te vroeg klaar. Gek dat je toch automatisch ongeveer op de oude tijd uitkomt, ondanks dat je weet dat je 11 minuten extra hebt. Zit je op de bank te wachten tot je weg 'mag'.
Toen ik gistermiddag om drie uur de deur van mijn werk achter me dichttrok, was dat met de bedoeling om vóór het donker de boot weer in het schiphuis te hebben. Die was voor de winterbeurt bij de werf. Maar eerst nog even met de trein natuurlijk. Alles verliep voorspoedig, totdat we al snel voor de spoorbrug over het van Harinxmakanaal tot stilstand kwamen. Na vijf minuten klonk het bericht: "Dames en heren, de spoorbrug is defect, we gaan weer terug naar het station". Dit heb ik in geen twintig jaar meegemaakt! Op het station aangekomen werden we uit de trein 'gestuurd' en vervolgens een tijdje aan ons lot overgelaten.
Op zo'n moment ben je er niet meer de baas over waar je lijf heengaat. Je geest doet van alles; varen, naar de sportschool gaan, dit stukje schrijven, maar het heeft verder weinig zin. Je moet op de vervangende bus wachten en maar zien hoe je thuis komt. Eindelijk slaag je er bij de derde bus in binnen te komen. Vele voordringers lekker te slim afgeweest. De laatste instapper weet te vertellen dat de brug inmiddels gemaakt is. Maar we gaan er níet uit, want dat is sneu voor de buschauffeur, die met andere dingen bezig was dan een bus besturen. Zo laat hij ons fijntjes weten. In de file op de rondweg om Leeuwarden zien we 'onze' trein volgeladen voorbijkomen en in de verte verdwijnen. Gelaten zie ik het donker worden.
Uiteindelijk was ik om half zes op het station in Sneek. En ik heb tóch de boot omgevaren en ben niet naar de sportschool gegaan. Ik probeer het meestal te vermijden, varen in het donker, toch was het heel leuk. Misschien ga ik het vaker doen, ik werd er namelijk heel gelukkig van.
Drie gezellig kletsende meisjes schuiven bij me aan in de trein. Ze kennen elkaar kennelijk van school, het gesprek gaat daarover. Tot zover niets aan de hand, dit maak ik dagelijks mee. Maar na een minuut of vijf komen de mobieltjes tevoorschijn. Behendig worden de apparaatjes opengeklapt. Het gesprek verstomt, de rest van de rit wordt er geen woord meer gesproken, enkel nog druk ge-sms't. Naar ik aanneem met elkaar...